Wijnkeuring van de Lage Landen: zo werkt de keuring, en wat een medaille zegt

Door Sico de Moel · Bijgewerkt 22 september 2026
Medaillespiegel van de Wijnkeuring van de Lage Landen

Een sticker op de fles: goud, zilver of brons. Maar wie heeft die wijn dan geproefd, en hoe streng? Voor Nederlandse en Belgische wijn is er één keuring waar de hele sector zich aan meet: de Wijnkeuring van de Lage Landen.

Elk jaar sturen tientallen wijngaarden uit Nederland en België hun beste flessen in. Een onafhankelijk panel proeft ze blind, naast duizenden Duitse wijnen. De uitslag laat zien waar de wijnbouw in de Lage Landen staat, en welke druivenrassen het hier goed doen.

Wat is de Wijnkeuring van de Lage Landen?

De Wijnkeuring van de Lage Landen is de jaarlijkse kwaliteitskeuring van Nederlandse en Belgische wijnen, georganiseerd door de Stichting Wijninstituut Nederland (WIN). De eerste editie was in 2003, met 37 Nederlandse wijngaarden. Sinds 2012 doen ook Belgische wijngaarden mee.

Deelname is vrijwillig. Een wijngaard meldt per wijn de categorie, de kleur, de smaakstijl, het oogstjaar, het houtgebruik en de druivenrassen aan. Uit al die gegevens maakt WIN elk jaar een keuringsverslag dat verder gaat dan een lijst met winnaars: het is een foto van de wijnbouw in de Lage Landen.

Niet elke bekende wijngaard doet mee. Grote namen als Apostelhoeve en De Kleine Schorre ontbreken al jaren. Wijndomein St. Martinus, jarenlang de grote medaillewinnaar, sloeg de editie 2026 bewust over om ruimte te geven aan jonge en nieuwe wijngaarden.

Hoe worden de wijnen gekeurd?

De keuring vindt niet in Nederland plaats, maar bij een Duits Weinbauamt: tot en met 2025 in Neustadt an der Weinstrasse, sinds de editie 2026 in Alzey in Rheinhessen. Daar worden de Nederlandse en Belgische wijnen meegeproefd in de Landesprämierung, de Duitse regionale keuring waar per jaar meer dan 15.000 wijnen doorheen gaan.

Een vaste ploeg getrainde keurders uit wijnbouw, gastronomie, handel en wijnjournalistiek proeft blind. Ze kennen de maker niet en zien geen etiket. Wijnen worden in groepjes van vergelijkbare rassen en smaakstijlen aangeboden, zodat een droge Johanniter niet naast een zoete dessertwijn staat.

De allerdroogste wijnen, met minder dan 1 gram restsuiker per liter, proeft het panel als aparte groep; zo concurreert een kurkdroge wijn niet met een net wat rondere.

Elke keurder beoordeelt geur, smaak en harmonie en geeft een score van 0 tot 5. Het gemiddelde van de keurders bepaalt de uitslag. De drempels staan in de tabel hieronder.

Gemiddelde scoreOnderscheiding
4,50 tot 5,00Goud
4,00 tot 4,49Zilver
3,50 tot 3,99Brons
3,00 tot 3,49Keurzegel

Bron: keuringsverslag Stichting Wijninstituut Nederland.

Wat betekent een medaille op het etiket?

Een medaille is geen prijs voor “de beste wijn van het land”. Het is een bewijs dat een wijn anoniem is getest en beduidend boven het gemiddelde van de keuring scoort; het keurzegel markeert de ondergrens van 3,0. Een wijngaard mag de bijbehorende sticker op de fles plakken en krijgt een oorkonde.

Wel is er een aparte laag ereprijzen. Per categorie (wit, rood, rosé, zoet, mousserend en parel) worden de drie beste wijngaarden benoemd.

Daarnaast is er een ereprijs voor de beste wijngaardenier van de keuring: de maker die met minstens één witte en één rode of rosé wijn de hoogste scores haalt. Wie dat drie jaar op rij volhoudt, komt in aanmerking voor de ereprijs over drie keuringen.

Welke categorieën zijn er?

De keuring maakt onderscheid tussen stille wijn, mousserende wijn en parelwijn, elk in wit, rosé en rood. Een witte wijn van blauwe druiven heet blanc de noir. Oranjewijn, witte druiven vergist op de schillen, heeft een eigen plek gekregen.

Daarnaast telt de smaakstijl: droog, halfdroog, halfzoet of zoet bij stille wijn, en bij mousserend van extra brut tot doux. Brut nature is de droogste vorm: na het degorgeren krijgt de wijn geen dosage, de suikerlikeur die andere stijlen wél krijgen.

Ook de samenstelling wordt vastgelegd. Een monocépage bestaat voor minstens 85 procent uit één druivenras; een cuvée of assemblage combineert meerdere rassen. Bij de keuring van 2026 was de verdeling voor het eerst sinds 2020 vrijwel gelijk: 124 monocépages tegenover 123 cuvées.

Welke druivenrassen doen het goed?

De rassenlijsten van de deelnemers geven een helder beeld: de Lage Landen zijn PIWI-land. Schimmelresistente druivenrassen als Johanniter, Souvignier Gris en Solaris voeren de witte lijst aan. Bij blauw staat Cabernet Cortis bovenaan, met het klassieke Pinot Noir als tweede.

Kijk je alleen naar rode wijn, dan verschuift het beeld: daar zit Regent in bijna een derde van de flessen. Voor rosé zijn Regent en Cabernet Cortis samen de favorieten. In de tabel staat per ras hoeveel van de 64 wijngaarden bij de editie 2026 er minstens één wijn mee maakten.

Wit of grisWijngaardenBlauwWijngaarden
Johanniter38Cabernet Cortis17
Souvignier Gris33Pinot Noir11
Solaris27Regent9
Muscaris12Rondo9
Chardonnay10Cabernet Cantor8
Pinot Gris6Cabaret Noir6
Cabernet Blanc5Pinotin5

Bron: keuringsverslag Wijnkeuring van de Lage Landen 2026, Stichting Wijninstituut Nederland.

Bij ons groeien zes van deze rassen, en de keuze voor PIWI’s is precies om die reden gemaakt: gezond rijpen met veel minder gewasbescherming in een vochtig kustklimaat. Wie de rassen wil vergelijken vindt ze op de druivenrassenpagina.

Bij de gouden wijnen valt op hoe goed hout en rijping uitpakken. Van de 13 gouden rode wijnen bij de editie 2026 hadden er 10 een houtlagering, en de meeste kwamen uit oudere oogstjaren. Bij wit waren 18 van de gouden wijnen op hout gerijpt.

Er wordt ook geëxperimenteerd. Een gouden oranjewijn van Souvignier Gris, twee gouden witte wijnen uit een amfora en een gouden mousserende rode wijn van het ras Prior bewijzen dat de keurders daar open voor staan.

Hoe ontwikkelt de keuring zich?

Het aantal inzendingen schommelt met de kwaliteit van het oogstjaar ervoor. Na het koude, natte 2024 bleef de deelname in 2025 laag. Na de warme zomer van 2025 schoot ze weer omhoog.

Het aandeel bekroonde wijnen stijgt al jaren; in 2023 was het nog 77 procent. Dat zegt iets over het vakmanschap: de wijnmakers in de Lage Landen leren van elke oogst. De cijfers staan in de tabel.

EditieWijngaardenWijnenGoudWijnen met medaille
2024642853680 %
2025542304584 %
20266424710391 %

Bron: keuringsverslagen Stichting Wijninstituut Nederland 2024 tot en met 2026 (2023 alleen als percentage bekend).

Het weer speelt daarin een grote rol. De Huglin-index, die de warmte van het groeiseizoen meet, lag in 2025 volgens WIN gemiddeld op 1700, tegen een langjarig gemiddelde van 1350 tot 1400. Van 1715 in Midden-Nederland tot 1880 in Zuid-Limburg en de Belgische wijnstreken.

Het gevolg, in de woorden van WIN: kerngezonde druiven, hoge suikers en het vroegste einde van de oogst dat de stichting ooit noteerde.

Ter illustratie: de editie 2026

Op woensdag 16 september 2026 maakte WIN de uitslag bekend in het Nederlands Wijnmuseum in Arnhem. Het was de meest succesvolle keuring tot dan toe: 103 van de 247 wijnen kregen goud, verdeeld over 42 wijngaarden, en 91 procent van alle wijnen ging met een medaille naar huis.

Er deden 64 wijngaarden mee, 51 uit Nederland en 13 uit België. Ruim de helft van de wijnen kwam uit het topjaar 2025: 147 stuks. Bij wit wierp dat direct vruchten af: 37 van die allerjongste witte wijnen kregen goud. Alle parelwijnen haalden een medaille. De verdeling per categorie staat in de tabel.

CategorieGoudZilverBrons
Wijn wit555012
Wijn rosé7114
Wijn rood13215
Mousserend wit1644
Mousserend rosé021
Mousserend rood100
Parel wit731
Parel rosé551

Bron: keuringsverslag Wijnkeuring van de Lage Landen 2026, Stichting Wijninstituut Nederland.

De ereprijs voor beste wijngaardenier 2026 ging naar Domein Holset, Wijngaard Hesselink, Wijndomein Vandersteene (België) en Eskerwijn. De ereprijs over de keuringen 2024 tot en met 2026 was voor Betuws Wijndomein, Wijngaard Hesselink en Wijndomein Vandersteene. Betuws Wijndomein haalde in 2026 volgens het keuringsverslag negen keer goud, van witte cuvée tot parelrosé.

De editie 2025: klein jaar, veel goud

De keuring van 2025 kwam na een zwaar oogstjaar. De kou van april 2024 bevroor bloesem en de druiven zetten slecht, met een oogst van zo’n 68 procent van normaal. Toch stuurden 54 wijngaarden 230 wijnen in. Slechts een kwart daarvan kwam uit 2024; veel makers putten uit oudere, gerijpte voorraad.

Dat pakte goed uit: 45 keer goud, toen een record, en 84 procent van de wijnen bekroond. Betuws Wijndomein haalde negen keer goud, St. Martinus won breed, van mousserend tot een rode cuvée uit 2018, en Wijndomein Vandersteene pakte vier gouden bubbels.

Keuringsverslagen downloaden

Het volledige keuringsverslag van WIN bevat de medaillespiegel, alle bekroonde wijnen op naam en een beschrijving van de meest gebruikte druivenrassen. Het overzicht van de ereprijzen staat in een apart document.

FAQ

Is een gouden medaille hetzelfde als de beste wijn van Nederland?
Nee. Goud krijgt elke wijn die gemiddeld 4,5 punt of hoger scoort, en dat kunnen er veel zijn: bij de editie 2026 waren het er 103. Wie de beste is, blijkt uit de ereprijzen: per categorie de drie best scorende wijngaarden en de ereprijs voor de beste wijngaardenier.
Kan een wijngaard zelf kiezen welke wijnen hij instuurt?
Ja, deelname is vrijwillig en per wijn. Een wijngaard kan dus alleen zijn sterkste flessen inzenden, ook uit oudere oogstjaren. Daarom zegt het aantal medailles van een wijngaard vooral iets over die ingezonden wijnen, niet over het hele assortiment.
Waarom winnen zoveel PIWI-rassen?
Omdat de meeste deelnemers ermee werken. Schimmelresistente rassen als Johanniter, Souvignier Gris, Solaris en Cabernet Cortis rijpen in het klimaat van de Lage Landen gezond met weinig gewasbescherming. Klassieke rassen doen mee, Pinot Noir en Chardonnay voorop, maar in kleinere aantallen.
Waar vind ik de volledige uitslag?
In het keuringsverslag van WIN, met alle gouden, zilveren en bronzen wijnen op naam. Onderaan dit artikel staan de verslagen van de laatste jaren als pdf.

Word gratis lid van de Wijndomein Bergen Academy

Elke week een nieuw onderwerp over duurzame wijnbouw in Nederland.